ShaRepair Practices Networking & Learning event

In het onderzoeksproject ShaRepair Practices wordt onderzocht hoe delen en repareren (weer) een normaal onderdeel van ons dagelijkse leven kunnen worden. Onderzoekers van Wageningen University, universiteit Groningen en de TU Delft kijken hoe bestaande praktijken werken, wat helpt om ze te laten floreren en hoe ze kunnen groeien.

Op dinsdag 2 december 2025 vond het ShaRepair Practices Networking & Learning event plaats in Amsterdam voor belangstellenden en betrokkenen bij dit project. Ik was er de hele dag bij. Sylvia was er alleen ’s middags bij.

’s Ochtends waren er diverse presentaties. Milieu Centraal presenteerde de belangrijkste inzichten uit de Monitor Circulair Gedrag 2025. Er blijkt een verschil te zitten tussen hoe duurzaam of circulair mensen zeggen te willen doen, en wat ze werkelijk doen. Wat spullen betreft, maakt het uit om welke dingen het gaat. Zo blijken de meeste auto-bezitters niet bereid hun auto de deur uit te doen en over te stappen op een deelauto. Kleding naar een kringloopwinkel brengen doen mensen dan weer sneller.

Onderzoekers Jordan Young en Job van der Linden deelden enkele tussentijdse resultaten van hun onderzoek naar deelinitatieven (Job) en repareerinitatieven (Jordan). Om te beginnen hebben ze in kaart gebracht wat er al is op het gebied van delen en repareren in Nederland. Dit is een grote diversiteit aan initiatieven, zoals ruilkringen (LETS), Repair café’s, online platforms zoals Peerby of bedrijven, zoals kledingmakers en schoenmakers.

Vragen die de onderzoekers zich stellen, zijn bijvoorbeeld: Waarom doen we in ons dagelijks leven niet zo circulair als we zouden willen? En hoe kunnen bestaande initiatieven succesvol blijven en eventueel groeien? Zodat uiteindelijk steeds meer mensen gaan delen en repareren.

Daarbij zijn er barrières, waardoor delen en repareren minder makkelijk of toegankelijk is dan je misschien zou willen. Soms is het goedkoper om nieuwe kleding of schoenen te kopen, dan om ze te laten repareren. Afstand en beschikbaarheid spelen ook een rol. Er zijn steeds minder kleermakers en schoenmakers, dus je moet meer moeite doen. Niet iedereen heeft de kennis of vaardigheden om iets zelf te kunnen repareren. Producten worden zo ontworpen, dat repareren heel moeilijk wordt, of alleen kan met specifiek gereedschap.

Als voorbeeld van spullen delen werd een gereedschapsuitleen in de eigen buurt genoemd. Dit vraagt wel om een ruimte, waar het gereedschap wordt opgeslagen en waar de uitleen plaatsvindt. En om vrijwilligers om de uitleen te draaien.

Het onderzoek is nog in volle gang. De bedoeling is om niet alleen te kijken naar barrières, maar ook naar wat de initiatieven wel kunnen doen. Welke handelingsperspectieven zijn er? Wat kan helpen is steun van de overheid, subsidie, samenwerking zoeken met partners en onderling kennis delen.

In de middag was er ruimte voor workshops en discussie. Ik zat bij een panelgesprek waarin enkele deelinitiatieven hun ervaringen deelden. In het panel zaten vertegenwoordigers van Peerby, Milieu Centraal, de gereedschapsuitleen van een buurt in Amsterdam, en een deelautoproject in een wijk in Amsterdam.

Het is belangrijk om steeds opnieuw te zorgen dat je initiatief zichtbaar is, zeggen de panelleden. Zodat mensen, op het moment dat ze iets nodig hebben, sneller denken: ‘Ah, de gereedschapsuitleen in de buurt’ of ‘Oh ja, Peerby, laat ik daar eens kijken’. Ook moeten de voordelen van het (nieuwe) initiatief steeds opnieuw benoemd worden. Anders proberen mensen het misschien wel, maar blijven niet hangen. Dan is het toch makkelijker om weer ‘oud’ gedrag te vertonen, zoals zelf spullen kopen.

Onderzoeker Job van der Linden wil, als volgende stap in zijn onderzoek, sommige initiatieven beter bestuderen als case study. Ik heb voorgesteld dat hij LETS Nijmegen kiest als een van de casussen.

We zijn met ons allen goed bezig. Het lijkt me leuk als dit ook een plek krijgt in wetenschappelijk onderzoek. En hopelijk helpt dit ons ook weer een stap verder.

 

Karin

9-12-2025

(Picture is designed by www.freepik.com )